www site içi
 
| | | | | | | |
ANA SAYFA
SİTE HARİTASI
|
GÜNCEL KONU
ÖZEL GİRİŞ

SUNUM

Dr. Hamza ÖZDEMİR
Sağlık Bakanlığı
Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü
Ankara

UZUN ÖMÜRLÜ AŞI NAKİL KAPLARI

İçlerine buz aküleri yerleştirilen uzun ömürlü aşı nakil kapları, aşı nakliyesinde veya kısa süreli aşı saklamada kullanılabilir (2-5 gün arası).

 

Uzun ömürlü aşı nakil kapları, depolama bölgelerinden, sağlık merkezlerine aşıların nakli için kullanılırlar. Ayrıca sağlık merkezindeki buzdolabınızın bozulması, elektrik kesilmeleri, buzdolabının karlanmasının çözülmesi gerektiği durumlarda ve saha çalışmalarına büyük miktarda aşı nakledilmesi gerektiğinde kullanışlıdırlar. Her sağlık grup başkanlığında ve büyük nüfuslu sağlık ocaklarında bir adet uzun ömürlü aşı nakil kabı bulunması gerekmektedir.

 

Uzun ömürlü aşı nakil kapları, sahip oldukları soğuk ömürlerine göre de seçilebilmektedirler. Soğuk ömür, aşı nakil kabının kapağı açılmadan iç ısısının +2ºC`den +8ºC`ye gelinceye kadar geçen süredir. Değişik modellerin dış ortam ısısına göre 2 günden 5 güne kadar değişen bir soğuk ömürleri mevcuttur.

Şekil 3. Uzun ömürlü aşı nakil kabı

 

ASKILI AŞI NAKİL KAPLARI

Uzun ömürlüler gibi askılı aşı nakil kapları da (şekil 4) nakil ve kısa süreli muhafazalarda içine yerleştirilen buz aküleri ile izole bir şekilde aşı ve sulandırıcıların muhafaza edilmesini sağlarlar. Uzun ömürlü aşı nakil kaplarına göre daha küçük olduklarından gezici hizmet ekipleri için daha kolay taşımaya elverişlidirler. Ancak uzun ömürlü aşı nakil kapları gibi ısıyı uzun süre muhafaza edemezler. Kapak kapalı tutulduğu takdirde en fazla 24 saat koruma sağlarlar.

Ecza depolarından eczanelere aşı nakliyesinde mutlaka askılı aşı nakil kapları kullanılmalıdır. Aşıların aşı nakil kabına yerleştirilmesinde gerekli olan kurallara mutlaka uyulmalıdır.

Askılı aşı nakil kapları ayrıca aylık aşı ihtiyacı fazla olmayan sağlık merkezlerinin ihtiyaçlarını nakletmelerinde de kullanışlıdır. Buzdolabınızda bir sorun çıktığında veya defrost etmeniz gerektiğinde de kullanılabilir.

Değişik kapasiteleri olan çeşitli modeller mevcuttur.

 

Bir sağlık merkezinin ihtiyacı olan askılı aşı nakil kabını tayin etmede;

  • Nakil edilecek olan aşı ve sulandırıcıların cinsi
  • Nakil edilecek aşı ve sulandırıcıların miktarı ve yerleştirilecek olan buz akülerinin sayısı
  • Gerekli olan soğuk ömür
  • Buz akülerinin taşıyıcı ile uyumlu olup olmadığı
  • Nakil sırasında kullanılacak olan vasıtanın cinsi önemlidir.

Şekil 4. Askılı aşı nakil kabı

Askılı aşı nakil kaplarını kullanırken aşı flakonlarını asla buz akülerine direk olarak temas ettirmeyiniz. Buz akülerinde bulunan buz çözülme esnasında temas ettiği yüzeyin ısısını hızlı bir şekilde düşürerek aşılarınızın kolayca donmasına neden olur.

 

Aşıları, aşı nakil kaplarına koymadan önce aşağıdaki basamakları uygulayınız;

1. basamak: Aşı seansının yapılacağı veya gezici aşılama hizmeti planlandığı gün sabah, gerekli olan tüm buz akülerini buzluktan çıkarın.

2. basamak: Buz akülerini uygun şekilde terletin. (-20ºC de donmuş bir buz aküsü için +20ºC olan bir odada yaklaşık 1 saat ) buz akülerinin yeterince terlediğini anlamak için sallayarak içerisindeki buz parçalarının küçük parçalara bölündüğünün anlaşılması gerekmektedir
(şekil 5)

 

 

Şekil 5. Buz aküsünün terleme kontrolü

3. basamak: Buz akülerini uygun şekilde kurulandıktan sonra aşı nakil kabının içine yerleştiriniz (şekil 6).

Şekil 6. Buz akülerinin aşı nakil kabına yerleştirilmesi

4. basamak: Aşı ve sulandırıcılarınızı aşı nakil kabının orta kısmına yerleştiriniz. Donmaya karşı hassas olan aşılarınızı buz aküleri ile direk temas etmeyecek şekilde yerleştirilmiş olduğundan emin olunuz. Aşı flakonlarını buz akülerine direk temastan engellemek için köpük, karton parçası kullanınız veya flakonları kendi kartonları ile yerleştiriniz.

5. basamak: Aşı flakonlarının yanına mevcutsa donma göstergesi koyunuz ve uzun ömürlü aşı nakil kaplarının üst kısımlarına da ihtiyacınız olan soğuk ömür uzun ise (3-5 gün) buz aküleri yerleştiriniz.

6. basamak: En üste de köpük yerleştirerek kapağı kapatınız.

Dikkat !

Eczanelerde sıkça karşılaşılan buz aküsüne aşının sarılarak sevk edilmesi son derece yanlış bir davranıştır. Buz aküsü, buzdolabından çıktığı anda -15°C ile - 25°C arasındadır, dış ortam ısısına maruz kalırken sahip olduğu dondurucu soğuğu yakın çevresine yansıtır. Böylece buz aküsüne sarılmış olan aşı kolayca sıfırın altında ısıya maruz kalır.  Bu yüzden aşı nakilleri kesinlikle aşı nakil kapları ile uygun ortamda yapılmalıdır.